Trucicielka

Trucicielka - przebiegła i okrutna władczyni, mistrzyni magii, żona Popiela. Wspomniana po raz pierwszy w kronice Mistrza Wincentego Kadłubka. W obawie przed utratą władzy inspiruje swojego męża do popełnienia zbrodni na własnej rodzinie. Podobnie jak jej mąż posiada charakterystykę chtoniczną, jest czarownicą, twórczynią cudownego kielicha którym władca zatruwa swoich krewnych. Archetyp gniewnej i władczej wiedźmy, który przedstawia sobą Trucicielka możemy odnaleźć w wielu mitologiach świata, w tym greckiej i celtyckiej.

O postaci 

W polskich legendach dynastycznych u boku króla Popiela napotykamy również jego małżonkę. Dzieli ona z Popielem tragiczny los, a po raz pierwszy jej osoba pojawia się w kronice Mistrza Wincentego Kadłubka. Nie poznajemy jednak jej imienia. Autor używa do opisu bohaterki różnych słów, między innymi nazywa ją trucicielką. Dlatego też w niniejszym tekście, mimo iż w późniejszych relacjach nadawano jej rozmaite imiona, będzie pojawiać się jako Trucicielka. 

Tekst, podobnie do poprzednich skupiony jest na podkreśleniu mitologicznego charakteru legend dynastycznych. W przypadku Trucicielki jest to szczególnie trudne, gdyż badacze dotychczas nie zajmowali się jej osobą. Może to wynikać ze złej sławy kroniki Kadłubka, który opisując prahistorię Polski, zgodnie z panującymi wówczas w Europie standardami kronikarskimi, wymyślał niektóre wydarzenia i postacie aby dodać pradawności i splendoru swojej młodej ojczyźnie. Abstrahując jednak od tego czy postać ta została przez niego wymyślona, zapożyczona, czy też istniała w pierwotnej wersji legendy, można spokojnie stwierdzić, że na stałe wpisała się w poczet legendarnych postaci funkcjonujących w polskiej kulturze. Nie mówiąc już o tym, że Trucicielka pasuje do pewnego mitologicznego archetypu, powszechnego w wielu mitologiach, który postaramy się uwidocznić. 

Popiel

Pierwszy wymieniony przez kronikarzy legendarny władca Polski. Tyran, który przez swoje złe uczynki zostaje skazany przez bogów na karę w postaci pożarcia przez myszy. Podczas ucieczki przed plagą gryzoni traci po kolei wszystkie trzy przymioty władcy, w wierzeniach indoeuropejskich uosabiające podział ról społecznych. Prawdopodobnie legenda o nim jest echem dramatu rocznego, w którym młody heros lub bóg odbija z rąk starego władcy centrum świata. W takim ujęciu Popiel pozostawałby władcą dolnej części osi świata, a jego przeciwnik - Piast lub Siemowit - jej górnej części

O postaci 

Król Popiel to legendarny władca, o którym słyszał chyba każdy mieszkaniec kraju nad Wisłą będąc dzieckiem. Ta tragiczna postać, będąca pierwszym wymienionym przez kronikarzy z imienia polskim księciem przez setki lat rozpalała wyobraźnię twórców kultury i historyków. Ci drudzy wciąż głowią się nad tym, czy taka osoba istniała i rządziła krajem Polan, czy jedynie jest wymysłem kronikarza. Niniejszy tekst jednak nie ma na celu dać odpowiedzi na te pytania.  Opracowanie ma zwrócić uwagę na mitologiczne aspekty legend opisujących upadek tego bohatera.

Rzepka

Legendarna matka dynastii Piastów i żona założyciela tego rodu, Piasta Oracza. Tożsama z szeregiem mitologicznych postaci kobiecych o charakterze chtonicznym, patronujących magii, ziemi i urodzajowi. W wierzeniach jej związek z herosem lub bóstwem o cechach uranicznych pieczętuje prawowitość władzy i jej suwerenność. Związek Rzepki i Piasta zaświadcza również o zdolności dynastii do sprowadzania dobrobytu. Pozycja Rzepki jest przy tym, jak wskazują badacze współcześni, w pełni równorzędna Piastowi. Jej imię oznacza główną roślinę uprawną i obrzędową w czasach spisywania pierwszej wersji legendy. 

Żona Piasta

Obok legendarnego założyciela rodu, w legendzie o powstaniu dynastii Piastów, zawsze stoi jego żona, Rzepka. Historycy często odrzucają zainteresowanie tą postacią, próbując doszukać się w legendach dynastycznych pierwszych Piastów prawdziwych zdarzeń historycznych. Podejście to skutkowało częstym postrzeganiem Rzepki jako wymysłu kronikarza, którym nie warto się zajmować. Tymczasem podanie spisane przez Galla Anonima, jak wykazał profesor Jacek Banaszkiewicz, można potraktować jako mit początku opowiadający o powstaniu dynastii, mający z historią jedynie sens kulturowy. Mit ten zachowuje archetypy i kategorie myślenia, jakimi kierowali się wczesnośredniowieczni ludzie. Analizując w taki sposób legendy dynastyczne, uwidacznia się, że przodkowie plemiennych władców są postaciami magicznymi, mitycznymi, półboskimi. Bez wątpienia taką postacią jest również Rzepka.

Piast Oracz

Mityczny założyciel dynastii Piastów, rządzących Polską przez pierwsze kilkaset lat istnienia kraju. Mąż Rzepki, ojciec Siemowita. Piast jest oraczem, co stawia go w kręgu postaci odpowiedzialnych za urodzaj, mających w legendach dynastycznych za zadanie sankcjonować nadnaturalną zdolność dynastii do utrzymania i sprowadzania dobrobytu. Postać oracza jest związana z gromowym bóstwem nieba, które sprowadzając wiosenne burze, zapładnia ziemię. Chłop-oracz pojawia się również w roli założyciela rodu w polskich legendach herbowych. Badacze zauważają jego silny związek z postacią Popiela. Związek ten miałby przedstawiać relację w osi świata, w której Piast byłby władcą górnej części, a Popiel dolnej części osi.

O legendach dynastycznych

Polska jaką znamy, pojawiła się na kartach historii w 966 roku, wraz z informacją o piastowskim księciu Mieszku, który ochrzcił siebie i swój dwór, przyjmując chrześcijaństwo i wprowadzając swoją krainę w krąg kultury rzymskiej. Dotychczasowa tradycja plemienna musiała ustąpić pod wpływem zwyczajów, które niosła ze sobą nowa religia. Niewiele z tej tradycji zostało, jednak warto przyjrzeć się temu, co mamy, czyli legendom dynastycznym pierwszych Piastów, legendom heraldycznym oraz wierzeniom ludowym.

W historii ludzkości każdy szanujący się ród władców posiadał zbiór opowiadań o swoich przodkach, coś, co sankcjonowało ich władzę w oczach maluczkich, historie, które miały na celu pokazanie, że suweren rozporządzający ziemią, po której stąpa poddany, posiada swoje przywileje dzięki heroicznym czynom jego przodków, tajemniczym mocom czy po prostu z woli bóstw[1]. Wczesnośredniowieczne plemienne struktury społeczne zakładały wręcz, że książę plemienia jest potomkiem bogów[2]. W taki sposób docieramy do polskich baśni, które dziś co najwyżej opowiada się dzieciom. Historii o Piaście i Popielu, Kraku - założycielu Krakowa, Smoku wawelskim i Wandzie, która nie chciała Niemca. Podobnie jest legendami herbowymi opowiadającymi genezy szlacheckich rodzin, mających swe korzenie pośród wczesnośredniowiecznych możnowładców[3]. Wszystkie te opowieści mają w sobie ziarno dawnych przedchrześcijańskich mitów, oczywiście biorąc pod uwagę to, co piszą na ten temat współcześni mediewiści.

Specjal: Wanda 2

A miałem ochotę jeszcze raz narysować to sobie narysowałem. >Tutaj< wcześniejsza wersja. Pozdro600

Siemomysł

Siemomysł, syn Lestka, ojciec Mieszka I. Historycy uważają, że istniał naprawdę. Więc. Żegnamy się z polską prehistorią i natrafiamy na źródła historyczne, niegdyś istniejące postacie i udokumentowane ciekawostki.

Od teraz będe podpisywał wszystkie postacie. Te, które już wrzuciłem również podpiszę. Przynajmiej władców.

Z kolejnych ciekawostek: można mnie śledzić na twitterze. Link gdzieś po lewej.

Leszko IV

Oddajmy głos Galowi Anonimowi:
"Po jego [tj. Siemowita] zgonie na jego miejsce wstąpił syn jego Lestek, który czynami rycerskimi dorównał ojcu w zacności i odwadze."

Rysunek nie obrobiony, bo całkiem ładnie sie prezentuje bez kolorków. Z resztą, jezeli ktos chce, może sobie wydrukować ten obrazek, zgnieśc i wyrzucić do śmieci. Ostecznie może pokolorować i wrzucić do komentarzy.

Cytat z wikipedi, heh.

Siemowit

Wizerunek skażony nieco filmem "Stara Baśń", ale w sumie bez tego kefciarskiego filmu bym się nie zainteresował szczątkową prehistorią naszego kraju. No i ktoś kto ma na imię Ziemek, musi byc takim adventure hero, bo jakżeby inaczej?

Niebezpiecznie zbliżamy się do prawdziwej historii Polski.

Popiel

Smacznego, myszki.

Pompiliusz I

Popiel Pierwszy. Nie lubił Krakowa więc przeniósł imprezę do Kruszwicy.

Leszko III

Ten też dobry ziomek. Rozgromił Juliusza Cezara, który dał mu za żonę Julię swoją siostrę, w posagu dając Bawarię. I miał z nią dużo dzieci(edit: znaczy z Julią, nie Bawarią). Przyłączył do Polski lub zhołdował ziemie wszystkich najbliższych sąsiadów. Taki z niego fajowy król był.

Leszko II

Że niby był mądry i sprawiedliwy.

Leszko I

Spryciarz który wykorzystał inwazję Aleksandra Macedońskiego na Polskę. Bo tak, tak, Aleksander zaatakował Polskę, kiedy było bezkrólewie i anarchia po śmierci Wandy. A ten tutaj objaśnił starszyźnie swój niecny plan pokonania wroga i nasi wygrali. Hell yeah. Wg Wincentego Kadłubka był złotnikiem.

PS. Wiki jako moje wczesniejsze źródło informacji na temat 'legendarnych władców Polski' podaje że owy władca zwał się Leszko, ale w wiekszości kronik pojawia się imię Lestek, co ma niby znaczyć "przebiegły". Czyli równie dobrze mógłbym wpisać Lestek I, ale będe się trzymał wiki, tak żeby czegokolwiek się trzymać.

Wanda

Pewnie tak zareagowała na propozycję ożenku z Niemcem.

Krak II

Krak, młodszy syn Kraka. Wysłany z bratem by zabić smoka. Po ukatrupieniu gada zabija konkurencję do tronu(czyli własnego brata), co uchodzi mu na sucho. Po śmierci ojca zostaje władcą na Wawelu. WTEM! wszyscy dowiadują się o jego niecnych postępkach, przez co zostaje wygnany. Taki z niego łachudra.

Krak

Krak obmyśla plan ubicia szkodnika spod Wawelu.

Lech

Zaczynam od legendarnego Lecha, tego od Czecha i Rusa.